ទន្សង

ទន្សង (ឬគេច្រើនហៅថា Bengal monitor) គឺជាប្រភេទល្មូនធំ និងមានកម្លាំងខ្លាំង ដែលមានប្រភពដើមនៅតំបន់ برصغيرឥណ្ឌា ព្រមទាំងផ្នែកខ្លះនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ)។ ពួកវាជាសត្វស៊ីសាច់ជាអាហារ និងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ដោយជួយកាត់បន្ថយចំនួនសត្វល្អិត និងសត្វកណ្តុរ។

លក្ខណៈរូបរាងកាយ

• ទំហំ៖ នៅពេលធំពេញវ័យ វាអាចមានប្រវែងសរុបចាប់ពី ៦១ ដល់ ១៧៥ សង់ទីម៉ែត្រ (គិតចាប់ពីច្រមុះរហូតដល់ចុងកន្ទុយ)។ សត្វឈ្មោលជាទូទៅមានទំហំធំ និងធ្ងន់ជាងសត្វញី។
• ទម្ងន់៖ ពួកវាអាចមានទម្ងន់រហូតដល់ ៧.២ គីឡូក្រាម។
• ពណ៌សម្បុរ៖ ស្បែករបស់វាមានពណ៌ប្រផេះ ក្រម៉ៅ ឬត្នោតលាយបៃតង ជាមួយនឹងអុចៗពណ៌ដិត ដែលអុចទាំងនេះនឹងរាលរលុបបន្តិចម្តងៗនៅពេលវាចាស់ទៅ។
• អណ្តាត៖ វាមានអណ្តាតវែងព្រែកជាពីរដូចសត្វពស់ ដែលប្រើសម្រាប់លៀនចេញចូលដើម្បីហិតក្លិនរកចំណីក្នុងអាកាស។

ទីជម្រក និងទម្លាប់រស់នៅ

• ការចែកចាយ៖ មានវត្តមានចាប់ពីភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ឥណ្ឌា បង់ក្លាដែស ប៉ាគីស្ថាន ស្រីលង្កា និងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។
• របៀបរស់នៅ៖ ពួកវាជាសត្វរកស៊ីនៅពេលថ្ងៃ និងរស់នៅលើដីជាចម្បង។ ពួកវាចូលចិត្តហាលថ្ងៃនៅពេលព្រឹក មុនពេលចេញរកចំណី។
• សមត្ថភាព៖ ទោះបីជារស់នៅលើដី ពួកវាជាសត្វពូកែឡើងដើមឈើ (ជាពិសេសកូនទន្សង) និងពូកែហែលទឹក ដោយអាចមុជនៅក្នុងទឹកបានរហូតដល់ជាង ១៥ នាទី។
• កន្លែងស្នាក់នៅ៖ ពួកវាជីករន្ធដី ឬរស់នៅក្នុងប្រហោងថ្ម ប្រហោងឈើ និងដំបូក উই។

របបអាហារ

• សម្រាប់កូនទន្សង ពួកវាស៊ីសត្វល្អិត (ដូចជា កញ្ចែ អង្ក្រង មហិច) និងខ្ទួយ។
• សម្រាប់ទន្សងធំៗ ពួកវាប្រមាញ់សត្វមានឆ្អឹងកងដូចជា កង្កែប គីង្គក់ បង្គួយ ពស់ (រួមទាំងពស់មានពិស) កណ្តុរ សត្វស្លាប និងត្រី ព្រមទាំងស៊ីសាកសពសត្វផងដែរ។

ស្ថានភាពអភិរក្ស

• កម្រិតរងគ្រោះ៖ ត្រូវបានចាត់ចូលក្នុងបញ្ជី "ព្រួយបារម្ភតិចតួច" (Least Concern) ដោយអង្គការ IUCN ប៉ុន្តែចំនួនរបស់ពួកវាកំពុងតែថយចុះនៅក្នុងធម្មជាតិ។
• ការការពារ៖ ត្រូវបានចុះក្នុងឧបសម្ព័ន្ធទី១ នៃអនុសញ្ញា CITES ដែលហាមដាច់ខាតចំពោះការជួញដូរអន្តរជាតិជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម។
• ការគំរាមកំហែង៖ ពួកវាកំពុងប្រឈមមុខនឹងការបាត់បង់ទីជម្រក ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលកសិកម្ម និងការបរបាញ់ខុសច្បាប់ដើម្បីយកសាច់ ស្បែក និងធ្វើជាឱសថបុរាណ។