អណ្តើកព្រិច

អណ្តើកព្រិច ឬ អណ្តើកភ្នំ (Indotestudo elongata) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាភាសាអង់គ្លេសថា Elongated Tortoise ឬ Yellow-headed Tortoise គឺជាប្រភេទអណ្តើកគោកស្ថិតក្នុងគ្រួសារ Testudinidae ដែលមានដើមកំណើតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងផ្នែកខ្លះនៃអាស៊ីខាងត្បូង។

ឧរង្គសត្វប្រភេទនេះមានភាពលេចធ្លោដោយសាររូបរាងសំបកវែង រួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីព្រៃឈើ និងកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអភិរក្សដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។

លក្ខណៈពិសេសៗ

• ទំហំ និងទម្ងន់៖ នៅពេលពេញវ័យ វាមានប្រវែងសំបកជាមធ្យមប្រហែល ៣០ សង់ទីម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់ប្រហែល ៣,៥ គីឡូក្រាម។ អណ្តើកឈ្មោលអាចមានប្រវែងសំបករហូតដល់ ៣៣ សង់ទីម៉ែត្រ ចំណែកឯអណ្តើកញីមានប្រវែងប្រហែល ២៩ សង់ទីម៉ែត្រ ប៉ុន្តែអណ្តើកញីមានរូបរាងទទឹងខ្លួនធំ និងមូលជាង។
• រូបរាងខាងក្រៅ៖ វាមានសំបកកោងវែង និងរាបស្មើបន្តិចនៅផ្នែកខាងលើ។ ពណ៌សំបករបស់វាប្រែប្រួលពីពណ៌បៃតងអូលីវទៅជាពណ៌លឿងក្រមួន ឬត្នោត លាយឡំដោយអុជៗខ្មៅ ដែលជួយឱ្យវាអាចបន្លំខ្លួនបានយ៉ាងល្អក្នុងចំណោមស្លឹកឈើស្ងួត។ ចំណែកឯផ្នែកក្បាលរបស់វាវិញមានពណ៌លឿងស្រាលយ៉ាងច្បាស់។
• ការបែងចែកភេទ៖ អណ្តើកឈ្មោលមានទម្រង់សំបកពោះ (Plastron) ផតចូលក្នុងដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលក្នុងការបង្កាត់ពូជ និងមានកន្ទុយធំជាងឆ្ងាយ។ ឯអណ្តើកញីមានសំបកពោះរាបស្មើ និងមានក្រញ៉ាំជើងក្រោយវែងជាង ព្រមទាំងកោងជាង ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការកាយដីធ្វើសំបុកពង។

របាយរស់នៅ និងទីជម្រក

អណ្តើកប្រភេទនេះរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីព្រៃឈើនៃបណ្តាប្រទេសនានាដូចជា កម្ពុជា ណេប៉ាល់ ឥណ្ឌា បង់ក្លាដែស មីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ ថៃ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី និងភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន។ ពួកវាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងធម្មជាតិ ដោយជួយសាយភាយគ្រាប់ពូជរុក្ខជាតិផ្សេងៗ តាមរយៈការស៊ីផ្លែឈើព្រៃ និងរុក្ខជាតិជាអាហារ។

ស្ថានភាពអភិរក្ស

បច្ចុប្បន្ននេះ អណ្តើកព្រិច ឬអណ្តើកភ្នំ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ចូលជាប្រភេទសត្វ រងគ្រោះថ្នាក់ជិតផុតពូជបំផុត (Critically Endangered - CR) នៅក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់អង្គការ IUCN Red List។ ការគំរាមកំហែងចម្បងៗរួមមាន ការបាត់បង់ទីជម្រក ការបរបាញ់ខុសច្បាប់ដើម្បីយកទៅធ្វើជាសត្វចិញ្ចឹម ធ្វើជាអាហារ និងការយកសំបករបស់វាទៅធ្វើជាឱសថបុរាណ ឬគ្រឿងលម្អ។ នៅក្នុងការចិញ្ចឹមថែទាំតាមបែបបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ អណ្តើកដ៏មានអាយុកាលវែងប្រភេទនេះអាចរស់បានពី ៥០ ទៅ ៦០ ឆ្នាំ ឬលើសពីនេះ។