សត្វកស

សត្វកស ឬ សត្វកុកក្ដុំអំបោះ (អង់គ្លេស៖ Woolly-necked Stork) គឺជាប្រភេទបក្សីទឹកមាឌធំមួយប្រភេទ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈលក្ខណៈសម្គាល់ពិសេសគឺ ខ្លួនពណ៌ខ្មៅរលោងស្រអាប់ លាយពណ៌ស្វាយ ពោះពណ៌ស និងមានរោមពណ៌សទន់ៗដូចក្ដុំអំបោះនៅត្រង់ក ដែលជាប្រភពនៃឈ្មោះរបស់វា។ ផ្អែកលើការសិក្សាផ្នែកចំណាត់ថ្នាក់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ បក្សីនេះត្រូវបានបែងចែកជាពីរប្រភេទផ្សេងគ្នា គឺ កុកក្ដុំអំបោះអាស៊ី (Ciconia episcopus) និង កុកក្ដុំអំបោះអាហ្វ្រិក (Ciconia microscelis)។

🗺️ ប្រភេទ និងភាពខុសគ្នាតាមតំបន់

ទោះបីជាប្រភេទទាំងពីរមានរូបរាងប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ដោយមានកម្ពស់ចន្លោះពី ៧៥ ទៅ ៩២ សង់ទីម៉ែត្រ និងមានភ្នែកពណ៌ក្រហមក្រម៉ៅក៏ដោយ ប៉ុន្តែចំនួនប្រជាសាស្ត្រ និងការរស់នៅរបស់ពួកវាមានភាពខុសគ្នាខ្លាំង៖

• កុកក្ដុំអំបោះអាស៊ី (Ciconia episcopus)៖ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ក្នុងកម្រិត ជិតទទួលរងការគំរាមកំហែង (Near Threatened) ជុំវិញសកលលោក។ នៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង (ជាពិសេសប្រទេសឥណ្ឌា) ពួកវាកំពុងកើនឡើងចំនួនយ៉ាងល្អ ដោយរស់នៅតាមវាលស្រែ តំបន់ដីសើម និងសូម្បីតែនៅលើបង្គោលអង់តែនទូរសព្ទក្នុងក្រុង។ ដោយឡែក នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (រួមទាំងប្រទេសកម្ពស់) ចំនួនរបស់ពួកវាបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ឬប្រឈមនឹងការផុតពូជនៅក្នុងតំបន់ ដោយសារតែការបាត់បង់ព្រៃឈើ និងការបរបាញ់។
• កុកក្ដុំអំបោះអាហ្វ្រិក (Ciconia microscelis)៖ ស្ថិតក្នុងកម្រិត រងការគំរាមកំហែងតិចតួច (Least Concern)។ ពួកវារស់នៅរាយប៉ាយពាសពេញតំបន់អាហ្វ្រិកក្រោមវាលខ្សាច់សាហារ៉ា ហើយបច្ចុប្បន្នបានបន្សាំខ្លួនរស់នៅតាមតំបន់ទីប្រជុំជន ដូចជានៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដោយរកចំណីតាមសួនច្បារ និងតំបន់ភក់។

🪶 ឥរិយាបថ និងចំណីអាហារ

ជាទូទៅ កុកក្ដុំអំបោះគឺជា សត្វដែលចូលចិត្តរកចំណីតែឯង ឬជាក្រុមគ្រួសារតូចៗ។ ពួកវាដើរយឺតៗតាមតំបន់ដីសើមរាក់ៗ វាលស្មៅលិចទឹក និងតំបន់កសិកម្មដើម្បីចាំចាប់ចំណី។ ពួកវាជាសត្វស៊ីសាច់ជាអាហារ ដោយចំណីចម្បងរួមមាន សត្វឥតឆ្អឹងកង ត្រី កង្កែប ពស់ និងសត្វល្អិតធំៗ។

🥚 ការបន្តពូជ

បក្សីប្រភេទនេះមានដៃគូតែមួយមួយជីវិត (Monogamous) និងបង្កើតសំបុកធំៗពីមែកឈើនៅតាមចុងឈើខ្ពស់ៗក្នុងព្រៃ ឬតាមផ្ទាំងថ្មចោទ។ ញីអាចពងបានពី ២ ទៅ ៥ គ្រាប់ ហើយទាំងញីទាំងឈ្មោលតែងតែផ្លាស់ប្តូរវេនគ្នាពងកូន និងស្វែងរកចំណីមកបញ្ច្រកកូនៗរបស់ពួកគេ។