ក្ដាន់ញ៉ែង

ក្តាន់ញ៉ែង គឺជាសត្វថនិកសត្វមានក្រចកជើងជំពាម (ungulate) ដែលមានទំហំតូចជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលស្ថិតក្នុងអំបូរ Tragulidae។ ទោះបីជាឈ្មោះរបស់វាជាភាសាអង់គ្លេសមានពាក្យ "Mouse" (កណ្តុរ) និង "Deer" (ក្តាន់) ក៏ដោយ ក៏ពួកវាមិនមែនជាសត្វកណ្តុរ ឬសត្វក្តាន់ពិតប្រាកដនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាក្រុមសត្វបុរាណមួយដែលមានអាយុកាលជាង ៣០ លានឆ្នាំមកហើយ។

នៅប្រទេសកម្ពុជា យើងអាចរកឃើញសត្វប្រភេទនេះនៅក្នុងព្រៃក្រាស់ៗ ហើយជាទូទៅប្រជាជនខ្មែរហៅវាថា «កំលង់»។

លក្ខណៈពិសេសៗ

• ទំហំ និងទម្ងន់៖ ប្រភេទសត្វកំលង់នៅអាស៊ី (ដូចជាកំលង់ជ្វា) មានទម្ងន់ត្រឹមតែ ១ ទៅ ២ គីឡូក្រាម ប៉ុណ្ណោះ និងមានកម្ពស់ប្រហែល ៣០ សង់ទីម៉ែត្រ។
• គ្មានស្នែង ប៉ុន្តែមានខ្នាយ៖ មិនដូចសត្វក្តាន់ទូទៅទេ សត្វកំលង់គ្មានស្នែងឡើយ។ ប៉ុន្តែ សត្វឈ្មោលមានធ្មេញចង្កូមវែង និងស្រួច លៀនចេញមកក្រៅដូចជាខ្នាយតូចៗ ដែលប្រើសម្រាប់ប្រយុទ្ធការពារទឹកដី។
• រូបរាង៖ វាមានជើងតូចឆ្មារដូចខ្មៅដៃ ខ្នងកោង រោមពណ៌ត្នោតក្រហម ឬប្រផេះ និងមានភ្នែកធំៗ។
• ការរំលាយអាហារ៖ វាជាសត្វរំពឹង (ទំពារអណ្តាត) ដូចជាគោ ឬពពែដែរ ប៉ុន្តែវានៅតែរក្សាលក្ខណៈបុរាណ ដោយមានម្រាមជើង ៤ នៅលើជើងនីមួយៗ។

ទីជម្រក និងការរស់នៅ

• តំបន់រស់នៅ៖ ភាគច្រើនរស់នៅក្នុងព្រៃទឹកភ្លៀងតំបន់វស្សា និងព្រៃក្រាស់ៗនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីខាងត្បូង (រួមមាន ថៃ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី និងកម្ពុជាផងដែរ)។ មានតែមួយប្រភេទគត់ (Water chevrotain) ដែលរស់នៅអាហ្វ្រិកកណ្តាល និងខាងលិច។
• សមត្ថភាពមុជទឹក៖ ពួកវាមានទំនាក់ទំនងពិសេសជាមួយទឹក ដោយអាចមុជពួនក្នុងទឹកបានរហូតដល់ទៅ ៥ នាទី ឬលើសពីនេះ ដើម្បីគេចពីសត្វសាហាវ។
• ទម្លាប់៖ វាជាសត្វឯកោ ខ្មាស់អៀន និងរកស៊ីនៅពេលយប់ ឬពេលព្រលឹម។ វាពឹងផ្អែកលើការបន្លំខ្លួន និងការរត់ហក់ឆ្វេងស្តាំយ៉ាងលឿនក្នុងដងព្រៃដើម្បីរស់រានមានជីវិត។

របបអាហារ និងការបន្តពូជ

• ចំណីអាហារ៖ ពួកវាស៊ីរុក្ខជាតិជាចម្បង ដូចជា ផ្លែឈើដែលជ្រុះលើដី ស្លឹកឈើ ទំពាំង ផ្សិត និងពន្លកឈើ។
• ការបង្កើតកូន៖ សត្វញីមានវដ្តបន្តពូជលឿនបំផុត ដោយវាអាចបង្កកំណើតឡើងវិញបានភ្លាមៗ ត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយឆ្លងទន្លេរួច។ ដូចនេះ ជីវិតភាគច្រើនរបស់វាគឺពពោះ។ វាបង្កើតកូនម្តងបានតែ ១ គត់ បន្ទាប់ពីពពោះបានប្រហែល ៤.៥ ខែ ហើយកូនរបស់វាអាចក្រោកឈរបានក្នុងរយៈពេល ៣០ នាទីក្រោយកើត។